Kamień kotłowy – jak sobie z nim radzić?

Kamień kotłowy to rodzaj osadu, który występuje niemal w każdym urządzeniu grzewczym, w których podgrzewa się wodę do systemu grzewczego. Kamień kotłowy może skutecznie zmniejszyć wydajność całej instalacji, również tej, która ogrzewana jest za pomocą pompy ciepła. Elementem, który powoduje powstawanie kamienia jest twarda woda. Jej usunięcie jest pierwszym i najskuteczniejszym sposobem, dzięki któremu unikniemy problemu uszkodzeń instalacji.

W tym artykule odpowiadamy na pytanie czym jest i jak powstaje kamień kotłowy, a także jak można zapobiegać jego powstawaniu.

Powstawanie kamienia kotłowego – jak przebiega?

Kamień kotłowy najczęściej występuje w postaci osadu. W procesie powstawania kamienia kotłowego następuje połączenie węglanów wapnia i magnezu (CaCO3 i MgCO3). Powstaje on w wyniku termicznego rozkładu wodorowęglanów wapnia i magnezu. Występuje najczęściej w twardej wodzie, czyli takiej, która zawiera jony soli wapnia, magnezu, wodorowęglanów, chlorków i siarczanów czy też niewielkie ilości żelaza, baru czy manganu. Występuje on we wszystkich miejscach, gdzie twarda woda podgrzewana jest do wysokich temperatur. Takim miejscem jest również pompa ciepła. Gdzie w niej występuje kamień kotłowy?

Obecność kamienia kotłowego w pompie ciepła

Pompa ciepła łączy się z ogrzewaniem niskotemperaturowym, jednak już w niskich temperaturach w instalacji grzewczej możliwe jest powstawanie kamienia kotłowego. Może on zacząć się tworzyć w temperaturach od 40 stopni Celcjusza. Uzyskanie ciepła pochodzącego z odnawialnych źródeł energii wymaga sprężenia czynnika chłodniczego, który doprowadzany jest do temperatury wrzenia, aby później przejść w stan gazowy. Czynnik chłodniczy krąży jednak w odrębnym obiegu i nie ma bezpośredniej styczności z wodą użytkową oraz systemem grzewczym.

Co to jest kamień kotłowy i jak go usunąć?
Kamień kotłowy może wystąpić wszędzie tam, gdzie podgrzewana jest woda

Mimo tego, kamień kotłowy pojawia się w kotle z ciepłą wodą oraz w całej instalacji wodnej, która występuje w naszym domu. Osadzanie się kamienia kotłowego na wewnętrznych ściankach kotłów może powodować lokalne niedogrzania wody w instalacji czy zmniejszenie przekroju rury rozprowadzającej wodę. Malejąca efektywność ogrzewania, która może być spowodowana kamieniem kotłowym, jest znakiem, by zdecydować się na usuwanie kamienia.

Kamień kotłowy – skutki występowania

Występowanie kamienia kotłowego w instalacjach wodnych np. w kotłach parowych, wymiennikach ciepła czy bojlerach może doprowadzić do uszkodzeń lub zmniejszenia efektywności ogrzewania. Kamień kotłowy przyczynia się do zmniejszenia przepływu wody z uwagi na osadzanie się jego na ścianach rur systemu grzewczego. Według szacunków, zaledwie milimetrowa warstwa kamienia kotłowego w instalacji wodnej lub na elementach podgrzewających wodę może zmniejszyć wydajność o ponad 40 proc.!

Kamień kotłowy – co powoduje?

Kamień kotłowy powoduje wiele ubytków na sprawności instalacji. Koszty zużycia energii cieplnej w przypadku dużego kamienia kotłowego mogą wzrosnąć z uwagi na malejącą efektywność systemu ogrzewania.

  • Kamień kotłowy zmniejsza wymianę ciepła, między źródłem ciepła, a wodą w systemie ogrzewania
  • Powoduje zwiększenie ryzyka przegrzania się kotła
  • Kamień zwiększa ryzyko wystąpienia powstania pęknięć stali, z uwagi na różnicę temperatur między miejscami, gdzie kamień występuje i nie

Zapobieganie powstawania kamienia kotłowego

Z uwagi na duże szkody, jakie mogą być spowodowane twardą wodą, warto zainwestować w specjalny sprzęt. Stacja uzdatniania wody jest ważnym elementem, który powinna posiadać każda instalacja. Występowanie twardej wody jest rzeczą naturalną i dlatego nieuzdatniana woda może w relatywnie prosty sposób doprowadzić do powstawania osadu z wapnia i magnezu.

Stacja uzdatniania wody to urządzenie, które jest w stanie redukować twardość wody, dzięki zastosowaniu złoża jonowymiennego, które regeneruje się roztworem z soli. Dzięki temu rozwiązaniu do naszej instalacji wodnej nie będzie dostawał się nadmiar kamienia kotłowego.

Jak usunąć kamień kotłowy? Alternatywne sposoby

Zapobieganie uszkodzeniom spowodowanym kamieniem kotłowym może być również prowadzone poprzez stosowanie odpowiednich środków chemicznych, które służą do uzdatniania wody kotłowej. Można go również zwalczać poprzez mechaniczne usuwanie, jednak jest to metoda, która nie działa długoterminowo. Twarda woda, która pozostaje w instalacji wodnej dalej będzie powodowała powstawanie szkodliwego osadu.

Kamień kotłowy – warto pamiętać o jego występowaniu

Kamień kotłowy stanowi zagrożenie dla całej instalacji grzewczej, ponieważ może ograniczać moc grzewczą instalacji. Warto mieć na uwadze rozwiązania, które pomagają zapobiegać gromadzeniu się kamienia w instalacji grzewczej. Występowanie osadów może bardzo negatywnie wpływać na działanie całego systemu, również tego opartego na pompie ciepła, która mimo niskiej temperatury grzania, może mieć problemy z kamieniem kotłowym.

Występowanie osadów w wodzie kotłowej ma realny wpływ na efektywność pompy ciepła. Współczynnik COP i SCOP pompy ciepła to podstawowa miara efektywności instalacji. Więcej informacji na ich temat znajdziesz na naszym blogu.

Dowiedz się więcej o pompach ciepła! Na naszym blogu przeczytasz również jakie są rodzaje pomp ciepła. Sprawdź sam!

Przeczytaj również

Górne źródło ciepła – jakie jest najlepsze dla pompy ciepła?

Pompa ciepła przekazuje ciepło z dolnego źródła do górnego. Ze względu na zachodzące w urzą(...)

Pompa ciepła zimą – czy wystarczy do ogrzania budynku?

Zimą system ogrzewania musi działać sprawnie, aby zapewnić komfort cieplny w mroźne dni. Szukaj(...)

Pompa ciepła w domu – najlepsze miejsce na jednostkę pompy ciepła

Pompa ciepła w domu jest w stanie pokryć pełne zapotrzebowanie na ciepło. Dzięki temu urządzen(...)

Dopasuj swój idealny system ogrzewania domu

Pompy Ciepła Poznań – Grupa Ergo